فهرست مطالب
مرکز کار هنری و پژوهشی «فضای تمرین و تبادل» با رویکردی میانرشتهای در حوزه هنرهای اجرایی، بستری مستقل برای پژوهش، خلق و اجرای پروژههای هنری فراهم میسازد. این مرکز بهعنوان یک مرکز کاری و اقامتگاه هنری، سالانه میزبان گروهها و هنرمندانیست که با ارائه طرحهای خلاقانه و پژوهشمحور، در فرآیندهای تولید، تمرین، اجرا و گفتمانهای هنری مشارکت میکنند.
ما هر سال، با پیشنهاد یک «رویکرد محوری (Theme of the Year)»، جهتگیری کلی برنامهها و پروژههای مقیم را در راستای یک دغدغه یا پرسش بنیادین تنظیم میکنیم. هدف از این چارچوب، تسهیل گفتوگوی عمیقتر میان پروژهها، همافزایی، و ایجاد یک گفتمان بزرگتر در فضای تمرین است.
این شیوهنامه با هدف تبیین شرایط، فرآیندها، تعهدات متقابل و اصول همکاری میان مرکز و هنرمندان تنظیم شده است. تمامی متقاضیان برنامهی اقامت موظفاند با دقت مفاد این شیوهنامه را مطالعه کرده و بر اساس آن پروپوزال خود را ارائه دهند.
مرکز کار هنری و پژوهشی «فضای تمرین» هر سال از میان هنرمندان، پژوهشگران و گروههای فعال، تعدادی را بهعنوان هنرمندان یا گروههای مقیم انتخاب میکند. این انتخاب بر اساس بررسی پروپوزالهای ارسالی و در راستای رویکرد سالانه مرکز انجام میپذیرد. شرایط عمومی حضور در این اقامتگاه به شرح زیر است:
۲.۱. مخاطبان واجد شرایط
- هنرمندان حرفهای، پژوهشگران هنر، و گروههای خلاق از رشتههای مختلف هنری (اعم از موسیقی، تئاتر، رقص، هنرهای تجسمی، میانرشتهای و…)
- پروژههایی با رویکردهای تجربی، توسعه روابط و فرهنگ جمعی، پژوهشمحور یا آلترناتیو که با هدف خلق، توسعه، تمرین یا ارائهی عمومی تعریف شده باشند.
۲.۲. قالب و مدت اقامت
- مدت زمان اقامت بسته به سیاستگذاری فضای تمرین و پروپوزالهای ارسالی، در بازههای میانمدت تا بلندمدت قابل تعریف است.
- اقامت میتواند بهصورت فردی یا گروهی (با ظرفیت محدود) تعریف شود.
۲.۳. همراستایی با رویکرد محوری
- الویت پذیرش با پروپوزالهایی است که در هماهنگی مفهومی با رویکرد محوری در فضای تمرین تنظیم شده باشند.
- اگرچه سبک و شیوهی هر پروژه آزاد است، اما همراستایی با رویکرد محوری یکی از شاخصهای کلیدی در ارزیابی و انتخاب هنرمندان مقیم خواهد بود.
۲.۴. محدوده فعالیتها
- اقامت هنری میتواند ذیل فعالیتهایی چون پژوهش، تمرین، کارگاه، اجرا، گفتوگو، مستندسازی، یا هر ترکیب خلاق دیگری تعریف شود.
- نوع و نحوهی استفاده از فضا باید در پروپوزال پیشبینی شده باشد.
فرآیند انتخاب هنرمندان مقیم در مرکز کار هنری و پژوهشی «فضای تمرین» بر پایه ارزیابی دقیق پروپوزالها توسط شورای هنری و باتوجه به سیاستگذاریهای فضای تمرین در هر سال انجام میگیرد. این فرآیند با هدف تضمین کیفیت پروژهها، همسویی مفهومی با رویکرد محوری، حفظ هماهنگی لازم میان تمامی گروههای مقیم و پیشبینیهای مرتبط با مسائل مالی و اجرایی انجام میشود.
۳.۱. محتوای پروپوزال
پروپوزالهای ارسالی میبایست با فرمت PDF و حاوی اطلاعات تعیینشده تنظیم و ارسال شوند. یک پروپوزال کامل باید شامل موارد زیر باشد:
- اطلاعات فردی یا گروهی شامل: رزومه مختصر، معرفی اعضای کلیدی
- شرح کامل پروژههای پیشنهادی شامل: اهداف، مراحل اجرا، پیشینه نظری یا هنری، روش کار
- نحوه استفاده از فضا شامل: نوع فضاهای مورد نیاز، ساعات استفاده، امکانات فنی مورد نیاز
- برنامه کامل اجرایی در دوره اقامت: برنامه زمانی تمرینها، آمادهسازیها، تعداد اجراها-ورکشاپها- گفتگوها، جلسات بینگروهی و …)
- مدل تأمین مالی پروژه و پیشبینی درآمدها در دوره اقامت
- هرگونه فایل صوتی، تصویری، یا نمونهکار مرتبط (اختیاری اما توصیهشده)
۳.۲. ارزیابی و انتخاب
- تمامی پروپوزالها توسط شورای سیاستگذاری، مدیران هنری، مدیر اجرایی و مشاوران تخصصی بررسی میشوند.
- معیارهای ارزیابی شامل کیفیت هنری و پژوهشی، خلاقیت، امکانپذیری اجرایی، همراستایی با رویکرد محوری، و شیوه تعامل با فضا و مخاطب است.
۳.۳. توافق نهایی
- هنرمندان پذیرفتهشده، پس از عقد قراردادها و انجام هماهنگیهای نهایی، اقامت خود را در فضای تمرین بر اساس جدول زمانی توافق شده آغاز خواهند نمود.
مرکز کار هنری و پژوهشی «فضای تمرین» با هدف حمایت از فرایندهای خلاق، امکانات فیزیکی و ساختاری مشخصی را در اختیار هنرمندان مقیم قرار میدهد. این امکانات بهصورت غیرمالی و با هماهنگی قبلی، در دورهی زمانبندیشدهی اقامت هنری قابل استفاده هستند.
۴.۱. فضاهای قابل استفاده
- استودیوهای تمرین و اجرا، مناسب برای تمرینهای فردی یا گروهی، برگزاری کارگاهها و نشستها
- اتاق جلسات و گفتوگو، جهت نشستهای درونگروهی، جلسات ایدهپردازی و هماهنگی
- فضای عمومی، کافه و محوطه باز: برای فعالیتهای جمعی، رویدادهای مشارکتی و مراسم جمعی
- آشپزخانه جهت آمادهسازی و صرف وعدههای غذایی یا میان وعدهها
- فضای انبار محدود، جهت قراردادن وسایل و تجهیزات مربوط به گروههای مقیم (با هماهنگی قبلی)
۴.۲. تجهیزات پایه
- فضای تمرین، امکانات پایه جهت برگزاری پروژههای مختلف را فراهم میآورد. فهرست امکانات موجود شامل
- روشنایی عمومی قابل تنظیم برای پروژههای مختلف
- میز، صندلی، تخته وایت برد، پروجکشن و پرده
- اینترنت وای فای در تمامی طبقات
- امکانات کامل آشپزخانه
- پیانو/ هارپسیکورد/ ادوات پرکاشن
- کتابخانه تخصصی موسیقی، تئاتر، آئین و فلسفه
- تهویه و سیستمهای سرمایش و گرمایش
سیستم صوتی پایه
۴.۲. زمانبندی و رزرو ساعات استفاده از فضا برای هنرمندان مقیم
زمان استفاده از فضاها بر اساس جدول برنامهریزی مشترک میان هنرمندان مقیم، طی جلسات هماهنگی میان شورای هنری و ستاد اجرایی با حضور هنرمندان مقیم تنظیم میشود.
۴.۳. حمایتهای ساختاری
- هماهنگی و تسهیل برگزاری برنامهها با همکاری ستاد اجرایی فضای تمرین
- طراحی تبلیغات و اطلاعرسانی برنامههای در کانالهای مربوط به فضای تمرین با هماهنگی قبلی
- درج نام هنرمندان مقیم در هر سال، با صفحه اختصاصی و معرفی هنرمندان و پروژهها در وبسایت فضای تمرین با هماهنگی قبلی و رعایت پروتکلهای فضای تمرین
- معرفی پروژهها و فعالیتهای هنرمندان مقیم در کانالهای رسمی مرکز (در صورت تمایل هنرمند و تأیید محتوا)
- ارائه مشاوره محدود در زمینههای هنری، اجرایی یا فنی بر اساس منابع موجود در فضای تمرین
- برگزاری برنامههای جمعی با هدف ایجاد تعامل و ساخت یک کامیونیتی میان هنرمندان مقیم، مخاطبان و دیگر مشتریان فضای تمرین
- آرشیو و مستندنگاری کلیه فعالیتها و امکان دسترسی به آنها برای هنرمندان مقیم با هماهنگی قبلی
- تدوین و چاپ کتاب سالانه تمرین که با هدف تبیین، نقد و گفتمان سازی فعالیتهای هنرمندان مقیم در فضای تمرین همراه با آرشیو فعالیتهایشان منتشر خواهد شد.
- خدمات آمادهسازی و نظافت پیش از برگزاری برنامهها و فعالیتها
۴.۴. محدودیتها
- مرکز هیچگونه حمایت مالی، اقامتی یا بیمهای به هنرمندان ارائه نمیدهد.
- هنرمندان موظفاند تجهیزات تخصصی موردنیاز پروژههای خود را ( که در فضای تمرین موجود نمیباشد) شخصاً تأمین نمایند.
حضور در اقامتگاه هنری «فضای تمرین» مستلزم پایبندی هنرمندان به اصول حرفهای، اخلاقی و اجرایی مشخصیست. این مسئولیتها در راستای حفظ کیفیت همکاری، احترام به فضا، و امکان بهرهبرداری عادلانه برای همهی مقیمان تعریف میشوند.
۵.۱. مسئولیتهای اجرایی
- هنرمند موظف است در بازهی زمانی توافقشده، برنامهی اقامت خود را مطابق با آنچه در پروپوزال ارائه شده اجرا نماید.
- هرگونه تغییر در برنامهی زمانی، نوع فعالیت، یا قالب اجرایی پروژه باید با تأیید مرکز انجام گیرد.
- استفاده از فضاها تنها بر اساس جدول زمانبندی تدوین شده قابل انجام است.
- هنرمند موظف است در جلسات هماهنگی که برای انجام پروژهها در مدت زمان اقامت برگزار میشوند حضور یابد.
- هنرمند موظف است گزارش برگزاری پروژهها و آرشیو فعالیتها را پس از هر پروژه تدوین و به مسئولین فضای تمرین تحویل دهد.
- هنرمند موظف است از دستورالعملهای اجرایی و در مواقع بروز بحران از دستورالعملهای مدیریت بحران پیروی نماید.
۵.۲. مسئولیتهای مالی
- کلیه هزینههای مرتبط با تولید، اجرا، اقامت، تجهیزات، جابجایی و تبلیغات پروژه ( که خارج از منابع موجود در فضای تمرین است) بهعهدهی هنرمند یا گروه خواهد بود.
- انجام تعهدات مالی به اشخاص ثالث (مالکان حقوقی و معنوی، همکاران پروژه و …) بر عهده هنرمند یا گروه خواهد بود.
- در صورتی که فعالیت هنرمند شامل درآمدزایی (فروش بلیت، ثبتنام کارگاه، فروش آثار و…) باشد، درصدی از درآمد ناخالص به فضای تمرین تعلق میگیرد؛ میزان دقیق این سهم بر اساس پروپوزال ارسالی و در قرارداد نهایی مشخص خواهد شد.
۵.۳. حفظ و نگهداری از فضا
- هنرمند موظف است در طول مدت اقامت، از فضاها، تجهیزات و امکانات مرکز بهدرستی استفاده کرده و پس از پایان استفاده، همه موارد را در وضعیت اولیه تحویل دهد.
- در صورت بروز هرگونه آسیب یا تخریب عمدی یا سهوی به فضای فیزیکی، تجهیزات و امکانات، هزینهی جبران آن بهعهدهی هنرمند خواهد بود.
۵.۴. رعایت اصول اخلاقی و حرفهای
- احترام متقابل، رفتار مسئولانه، ایجاد فضای امن انسانی و رعایت حریم خصوصی سایر هنرمندان و کارکنان مرکز الزامیست.
- هرگونه رفتار تبعیضآمیز، توهینآمیز، خشونتبار، یا مغایر با ارزشهای انسانی و حرفهای، چنانچه پس از گفتگو و تذکر تکرار شود موجب لغو اقامت خواهد شد.
- رعایت سکوت در ساعات تعیینشده، بهویژه در فضاهای مشترک، بخشی از تعهد جمعی در فضای تمرین است.
۵.۵. تعامل و همکاری
- هنرمند متعهد است در صورت درخواست مرکز، حداقل یک جلسه معرفی پروژه یا گفتوگوی جمعی با سایر هنرمندان مقیم یا مخاطبان برگزار کند.
- امکان ارائه عمومی (نمایش، اجرا، ورکشاپ یا ارائه فرایند) یکی از تعهدات اختیاری ولی توصیهشده برای هر پروژه است.
- هنرمندان باید نام و نشان مرکز «فضای تمرین» را در معرفی پروژه، پوستر، بروشور یا آثار مرتبط (که در مدت اقامت در این مرکز تولید یا اجرا شدهاند) را درج نمایند.
مرکز «فضای تمرین» به عنوان یک مرکز غیر انتفاعی، با در اختیار گذاشتن فضا و بستر اجرای فعالیتهای هنری و با هدف توسعه فعالیتهای هنرمندان و پژوهشگران، درصدی از درآمد حاصل از فعالیتهای درآمدزای هنرمندان مقیم را بهعنوان سهم مشارکت دریافت میکند. این سهم صرفا بهمنظور پشتیبانی از نگهداری فضا و استمرار برنامههای سالانه مرکز انجام میشود.
فعالیت درآمدزا هرگونه اقدام در قالب برنامه اقامت است که بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم منجر به کسب درآمد برای هنرمند یا گروه شود، از جمله:
- فروش بلیت اجرا یا رویداد
- دریافت هزینه برای کارگاه، کلاس، یا برنامه آموزشی
- فروش آثار هنری، محصولات یا خدمات مرتبط با پروژه اقامت (در مکان مرکز و یا خارج از آن)
- جذب حمایت مالی مشخص برای یک برنامه از طریق اسپانسر یا نهاد ثالث
سهم پایهی فضای تمرین از درآمدهای ناخالص هنرمندان مقیم، ۳۰٪ در سال ۱۴۰۴ است.
تعیین میزان درصد سهم فضای تمرین از پروژههایی که در برنامههای اقامت تولید میشوند اما در خارج از مرکز برنامههای درآمدزا خواهند داشت و یا پروژههایی که امکان جذب حمایت مالی از طریق اسپانسر را خواهند داشت، طی توافقاتی جداگانه و بصورت موردی بررسی خواهند شد.
۶.۴. موارد استثنا
- در موارد خاص (مانند فعالیتهای آموزشی رایگان، اجراهای خیریه، پروژههای پژوهشی بدون درآمد مستقیم) که در آنها درآمد محدودی وجود دارد، امکان معافیت کامل یا جزئی از سهم مرکز وجود دارد.
- تصمیمگیری دربارهی این موارد بر اساس بررسی موردی و با تصویب رسمی مرکز انجام میشود.
احترام به حقوق معنوی و مالکیت فکری هنرمندان و فضای تمرین، از اصول پایهای همکاری است:
۱۲.۱. مالکیت آثار
- تمامی حقوق مادی و معنوی آثار خلقشده توسط هنرمندان مقیم متعلق به هنرمند است و فضای تمرین ادعایی درباره مالکیت این آثار پس از پایان مدت اقامت هنرمندان نخواهد داشت.
- مرکز حق استفاده از مستندات، تصاویر و گزارشهای پروژه را برای اهداف مستندنگاری، آموزشی و پژوهشی و تبلیغاتی با ذکر نام هنرمند دارد.
۱۲.۲. استفاده از آثار
- هرگونه استفاده تجاری یا انتشار آثار خارج از فضای تمرین نیازمند تدوین توافقنامه کتبی است.
- طرفین متعهد به حفظ اعتبار طرف دیگر و عدم تحریف یا تغییر در محتوا، سوابق و مستندات همکاری هستند.
۱۲.۳. همکاریهای مشترک
- در صورت همکاری مشترک میان هنرمند، فضای تمرین و یا دیگر هنرمندان مقیم در تولید یک اثر، توافق شرایط مالکیت و سهم فروش و استفاده از آثار باید بصورت کتبی به امضای طرفین برسد.